Rhytm 0 – Marina Abramović

Rhythm 0; sıra dışı pek çok performansıyla bilinen, dünyaca ünlü performans sanatçısı Marina Abramović’in 1974 yılında Napoli’de gerçekleştirdiği performans… Sanatçı üzerinde “Ben 6 saat boyunca burada ayakta duracağım. Bu objelerle bana istediğinizi yapabilirsiniz, olacakların hepsinden ben sorumluyum.” yazan bir yazıyla olduğu yerde hiçbir şeye tepki vermeden, hareketsiz bir biçimde kalıyor. Yanındaki masaya gül, tüy, kek, şarap, jilet, kurşun, kibrit, bıçak, silah, zincir, makas, ip gibi yetmiş iki nesne rastgele diziliyor. 

Gösterinin başlarında ziyaretçiler sanatçıya gül verip, kek yedirip, saçlarını okşarken gösteri ilerledikçe şiddet göstermeye başlıyorlar. Seyircilerden birinin kadına tokat atması ve hiçbir tepki almaması diğer göstericileri de cesaretlendiriyor. Elbiselerini kesenler, bedenini jiletle çizenler, darp edenler, cinsel tacizde bulunanlar hatta tecavüz etmeye kalkışanlar… Gösterinin sonlarına doğru seyircilerden biri sanatçıyı tabanca ile vurmaya kalkışıyor, yine hiçbir tepki almıyor ve sanatçının çıplak fotoğraflarını çekmeye, bazılarını da eline tutuşturmaya başlıyorlar. Bu esnada Abramović ağlamaya başlıyor ve kalabalıktan bir kadın sanatçının gözyaşlarını silip ona sarılıyor. Yapılanlardan rahatsızlık duyan birkaç kişi daha araya giriyor; bazıları sanatçının yaralarını temizlerken, bir kısmı da üstünü örtüyor, sigara uzatıyor. 

Gösterinin sonunda Abramović kan revan içinde hareket etmeye başlıyor ve ona pasif konumdayken şiddet gösteren seyirciler onunla yüzleşmekten korkup kaçıyor. 

“Rhytm 0” – Marina Abramović  (1974), Studio Morra/Napoli/İtalya